DVD Teknolojisi, son y覺llardaki g繹r羹nt羹 s覺k覺t覺rma ve CD lerde gelien youn kaydetme tekniklerinin daha da gelitirilmesi ile ortaya 癟覺km覺t覺r. 襤lk DVD 1995 y覺l覺nda 羹retilmi 繹ncelikle Amerika pazar覺nda ve daha sonra t羹m d羹nyada yayg覺n bir pazar pay覺 elde etmitir.Her biri 12.0 GB a varan depolama kabiliyetine sahip DVD CDlerinde filmin yan覺s覺ra, 8 ayr覺 dilde dublaj ve 25 ayr覺 dilde alt yaz覺 s覺d覺r覺labilmektedir. Yine bu CDlerin i癟inde prod羹ksiyon notlar覺, fragmanlar, deiik a癟覺lardan filmi izleme ve buna benzer bir s羹r羹 ekstra 繹zellikler de eklenebilmektedir. Tabii ki b羹t羹n bu ilave 繹zellikler DVD CDsinin 羹retim aamas覺nda 羹retici firma taraf覺ndan konulmaktad覺r. Bunun da bir maliyeti olduundan genelde piyasadaki 2. B繹lge filmlerinde 3-4 dilde dublaj, 10-15 dilde alt yaz覺 olmaktad覺r.
DVD lerde kullan覺lan grafikler MP2 format覺nda saklanmaktad覺r. Buda yakla覺k olarak VHS kasetlerdeki g繹r羹nt羹den 2 kat VCD’lerden 4 kat daha iyidir. Ama g繹r羹nt羹 d覺覺ndaki as覺l fark ses kalitesinde ortaya 癟覺kmaktad覺r. VHS ve VCD lerdeki ses kayd覺 en fazla stereo olabilmektedir. Oysa DVD lere Dolby Digital 5.1 ve DTS (6 kay覺tl覺 ses 癟覺k覺l覺) ses kay覺tlar覺 ile sinema ortam覺 ile ayn覺 繹zelliklerde ses elde edilebilmektedir.Yukar覺da Belirtilen ekstra 繹zellikler, menu sistemi, menuden istediin yerden balatma, filmin ortas覺nda dil deitirme veya y繹netmenin sesinden 癟ekim a癟覺klamalar覺n覺 dinleme sadece DVD lere has 繹zelliklerdir.Son olarak baz覺 DVD ler PC uyumlu 羹retilmekte bunlar覺n i癟inde ekran koruyucular, oyunlar ve resimler de eklenmektedir.
DVD Dijital Versatil Disk yada Dijital Video Disk’in k覺salt覺lm覺 halidir. DVD teknolojisi, en gelimi ve y羹ksek standartta g繹r羹nt羹 kalitesi sunar. Standart VHS sistemi yatay 210 sat覺r 癟繹z羹nrl羹k sunar. Lazer disk 425 sat覺rl覺k 癟繹z羹n羹rL羹k sunar. DVD 540 sat覺rl覺k bir 癟繹z羹n羹rl羹k sunar. Hepsi bu kadar deil; DVD teknolojisi size deiik g繹r羹nt羹 formatlar覺 i癟inde seyir alternatifleri de verir: Windscreen format 20:99 Letterbox format 16:9 Panned format 4:3 (klasik televizyonlar覺n format覺) Kullan覺c覺 televizyonunun tipine g繹re istedii formatta diskleri izleyebilir .
B羹t羹n DVD oynat覺c覺lar ses CDlerini dinlemenize imkan verirler. DVD evinize Dolby AC3 ses 繹zelliklerini getirir. Sinemada izlediiniz iyi kalitedeki filmlerin ses 繹zelliini evinizde yaayabilirsiniz. Alt覺 ses kanal覺, en ger癟ek癟i ses kalitesi ile sizi kuat覺r. Baz覺 DVD playerlar AC3 ses decoder ile birlikte geliyor, eer ald覺覺n覺z player bu 繹zellie sahip deilse ayr覺ca bir AC3 decoder alman覺z gerekecektir.DVD aynen ses cdlerinin format覺na sahiptir: 12 cm 癟ap覺ndad覺r ve istenirse her iki y羹z羹ne de kay覺t yap覺labilir.DVD teknolojisi b羹t羹n bilgiyi normal bir cd y羹zeyine daha fazla s覺k覺t覺rarak bu kapasiteye ula覺yor. B繹ylece izler (track) bir birine daha fazla yak覺nlam覺t覺r, ve her bir veri noktac覺覺 normal cdlere oranla daha k羹癟羹kt羹r. DVD disklerinin ikinci y羹z羹 laser 覺覺n襤n netleme derinlii (focus) deitirilerek okunur.Bu u anlama gelir: DVD diskleri her bir y羹zeyinde 4.7 cigabayt veri ta覺yabilir. Bu bize her bir y羹zde 133 dakikal覺k bir g繹r羹nt羹 alan覺 salar. Mevcut filmlerin %92’si bu alana s覺abilir.
B繹lge Uygulamas覺
DVDmlerin cogu encrypted olarak gelir , yani DVD ozel bir kodlama sistemiyle korunmak tadir ve Filmi Disk’e gecirme olasiligi yoktur.Gecirildiginde Saglikli bir film elde edilemez. Dvd ‘lerde bulunan baska bir koruma ise Bolge korumasidir.Dunyanin farkli bolgelerine farkli kodlar verilmistir, bolge1.Amerika bolge2.Avrupa , japonya.. gibi DVD oynaticimizdakiBolge kodu ile DVD ‘deki bolge kodu tutmadigi taktirde DVD yi izleyemeyiz.
Bu korumanin amaci Daha once Amerikada Cikan Filmleri , Avrupada sinemalara gelmeden once bizim izlemememiz ve Baska bolgeden film almamamiz,Ancak Hersey ‘de oldugu gibi Bu 2 korumada Bunlari engelemeye yetmedi cunku cok kisa bir sure icinde DVd-Rom ‘lara BIOS update’leri ile Free Region Bios ‘lar cikmaya basladi ve DVD hard-disk`imize kopyalamayi saglayan Decrypter cikti.Kisa bir sure icinde DVD’lerde yeni bir korumanin uygulanmasi bekleniyor.
D羹nya DVD player da覺t覺m覺 a癟覺s覺ndan alt覺 ayr覺 b繹lgeye ayr覺lm覺t覺r. Bu alt覺 b繹lgeden herhangi biri kodlama sitemi y羹znden dierlerinin standartlar覺nda 羹retilen bir DVD player’覺 oynatamaz. (Fakat asl覺nda bu k覺s覺tlama [code free] denilen b羹t羹n standartlar覺 birarada bulunduran cihazlarla a覺lm襤t覺r.) Peki bunun gerek癟esi neydi? Neden disklerin serbest癟e dolamas覺 ve yayg覺nlamas覺 yerine b繹yle bir tercih yap覺ld覺?
Filmler (DVD) t羹m d羹nyada farkl覺 b繹lgelerde farkl覺 zamanlarda piyasaya s羹r羹l羹yor. Tipik olarak Amerika Ve Kanada’da 繹nce, Avustralya ve Japonya’da alt覺 ay sonra, ve Avrupa’da Amerika’dan tam 12 ay sonra piyasaya 癟覺k覺yor. Bu durumda bazen, bir film Avrupa’da sinemalarda g繹sterilmeden 繹nce DVD olarak Amerika’dan sat覺nalmak m羹mk羹n oluyor.DVD’in y羹ksek kalitesi ve Hollywood’un film da覺t覺m sistemi y羹z羹nden, 2-6 b繹lgelerdeki insanlar覺n film kendi b繹lgelerinde sunulmadan 繹nce, 1. b繹lgedeki kaynaklardan s繹zkonusu filmi izlemelerinin 繹nlenmesini d羹羹n羹lm羹t羹r.
B繹lge Uygulamas覺ndan Ka癟覺nmak Nas覺l M羹mk羹nd羹r?
Codefree denilen DVD cihazlar覺 bu problemi ortadan kald覺rmak i癟in yap覺lm覺t覺r. Fiyatlar覺 bir miktar daha y羹ksek, ama 1′den 6′ya kadar b羹t羹n b繹lgelerin disklerini oynatabiliyorlar ama burada 繹nemli olan bir codefree cihaz al覺rken TV sisteminizi de d羹羹nmelisiniz. rnein T羹rkiye’de sistem PAL olduu i癟in, sinyal 癟覺k覺覺 PAL olan bir codefree DVD player almal覺s覺n覺z. Ama ayn覺 anda PAL,NTSC vs. sistemleri bir arada bulunduran codefree cihazlar da var .Baa d繹n
Birinci nesil DVD s羹r羹c羹leri y羹ksek veri transfer h覺z覺na sahip CD ROM s羹r羹c羹lerden daha h覺zl覺 ve 7 kat daha fazla bilgi ( 4.7 GB) depolama imkan覺na sahiptir. DVD yi optik yedekleme 羹nitelerinin logik olarak update edilmesi olarak gibi de d羹羹nebilirsiniz. DVD yayginlatigi zaman artik kimse optik yedekleme cihazlarini kullanamayacaktir. DVD cihazlari hem daha hizli, hem daha kapasiteli olacaktir.
DVD sistemlerinin 癟eitli versiyonlari bulunmaktadir:
DVD-ROM Kaydedilmi CD’leri okuyabilir. CD-ROM yerine kullanilacak sistem
DVD-RAM Tekrar yazilabilir kayit cihazi. imdilik DVD-RAM 羹zerinden kullanilabilir. Arivleme i癟in ideal
DVD-R Sadece tek defalik kayit yapabilir. Kaydedilen CD her t羹rl羹 DVD okuyucuda kullanilabilir.
DVD-Audio M羹zik sekt繹r羹ne y繹nelik, Audio CD’lerin yerine kullanilacak m羹zik diski
DVD-Video Y羹ksek kalitede ses ve video 繹zellikleri taiyan tam bir standart oluturmu sistem.
u anda piyasada seri ekilde kullanima sunulan DVD-ROM, bilgisayar sistemleri 羹zerindede CD-ROM s羹r羹c羹s羹 olarak da kullanilmaktadir. Sinema sekt繹r羹n羹n g繹zdesi olan DVD-Video sistemi sadece film seyretme ama癟li m羹stakil kullanimli DVD player veya Bilgisayar 羹zerinde DVD-ROM + DVD playback kitler ile seyredilebilir.
Kayit yapabilen DVD Recordable cihaz satii kisitli olarak yapilmaktadir. Kayit yapabilen DVD cihazlarin maliyetleri u an i癟in y羹ksektir. Data ve Video film arivleme ama癟li olarak DVD-RAM (defaten kaydedilebilir) 繹zel kullanimi i癟ermesine ragmen ekonomik fiyati ile de end羹stri sekt繹r羹nde geni bir kullanici kitlesi bulmaktadir.
NED襤R BU SOFTDVD?
VideoCD’ler t羹reyince, ekran kartlar覺na balanan MPEG-1 kartlar 癟覺km覺t覺. Ekran kart覺n覺n ve PC’nin ilemci
g羹癟leri yetmediinde filmler 癟ok kare atlamal覺 seyredilebiliyor, bu y羹zden bu t羹r kartlar gerekiyordu. Sonra
ekran kartlar覺 da MPEG-1 desteklemeye balad覺; bir s羹re 繹zel kartlar “hardware MPEG”, ekran kart覺 ve yaz覺l覺m
destei ile oynatanlar ise “software MPEG” olarak an覺ld覺. imdilerde ise MPEG-1 oynatamayan ekran kart覺 hi癟 kalmad覺.
MPEG-2 ise g羹癟l羹 bir video s覺k覺t覺rma format覺 olmas覺n覺n yan覺 s覺ra resim kalitesi MPEG-1′den 癟ok 癟ok daha iyi.
Hatta TV’den bile daha iyi. Ama hem bu g繹r羹nt羹 kalitesi, hem de 繹zellikle DVD filmlerdeki y羹ksek ses kalitesi
dosya boyutlar覺n覺 inan覺lmaz art覺r覺yor. rnein, Encore 5x s羹r羹c羹 CD’sinde s羹r羹c羹y羹 denememiz i癟in verilen yakla覺k
3 dakikal覺k bir filmin boyutu 180 MB’覺 buluyor. Kaba bir hesapla, bir DVD 133 dakika film alabildiine, ve tek y羹zde
CD-ROM’un yakla覺k 7 kat覺 veri depolayabildiine g繹re, bir CD-ROM maksimum 20 dakikal覺k MPEG-2 film alabilir.
Bu y羹zden bazen iki y羹zde toplam 3 saati bulan DVD filmleri oynatmak i癟in bir DVD s羹r羹c羹ye ihtiyac覺m覺z var.
Peki, bu filmlerin 癟繹z羹l羹p ekrana yans覺t覺labilmesi i癟in bir MPEG-2 kart覺na ihtiyac覺m覺z var m覺? G羹n羹m羹zde ekran kart覺
ilemcileri 繹yle g羹癟lendi ki, baz覺 kartlar i癟in “yok” demek m羹mk羹n. 襤te bir MPEG-2 kart覺na gerek kalmadan, g羹癟l羹
bir ekran kart覺 ve bir DVD oynat覺c覺 yaz覺l覺m yard覺m覺 ile MPEG-2 filmleri oynat覺lmas覺 ilemine “SoftDVD” ad覺 veriliyor. Ama bu i i癟in en az PII ilemci gerektiini belirtelim. XingDVD minimum PII 233 istiyor; 繹nbellekli Celeron 300A’dan itibaren de Celeron serisinde problem 癟覺kaca覺n覺 sanm覺yoruz. Daha zorlay覺c覺 olmas覺 i癟in PII-233 羹zerinde ger癟ekletirdiimiz denemelerde XingDVD falso vermedi; PowerDVD daha ilemci ba覺ml覺 gibi g繹r羹n羹yor. “Hangisi Daha 襤yi? Siz Karar verin…” bal覺kl覺 kutumuzda Soft DVD ve MPEG-2 kart覺 destekli DVD 癟繹z羹mlerinin avantaj ve dezavantajlar覺n覺 s覺ralad覺k. Ama SoftDVD’nin g繹r羹n羹rdeki en 繹nemli avantaj覺 fiyat olarak kar覺m覺za 癟覺k覺yor. MPEG-2 kartl覺 bir DVD s羹r羹c羹 paketi 250-300$ civar覺nda iken, sadece DVD s羹r羹c羹y羹 150$ civar覺nda bir fiyatla alabilirsiniz.
DVD SRC+ MPEG-2 KART
Avantajlar覺:
Pentium 100 ilemcili PC ile bile kare atlamas覺z, tam ekran DVD.
MPEG-2 kart 羹zerindeki 癟覺k覺lar sayesinde dorudan TV’ye balant覺.
MPEG-2 kart 羹zerindeki 癟覺k覺lar sayesinde dorudan Dolby Digital (AC-3), 5+1 hoparl繹rlere balant覺.
MPEG-2 karta uyumlu DVD oynat覺c覺 yaz覺l覺m覺n birlikte gelmesi.
MPEG-2 karttan ses kart覺na dahili balant覺lar覺n olmas覺.
Dezavantajlar覺:
MPEG-2 kart覺n覺n getirdii ek maliyet.
Sistemde fazladan bo bir PCI yuvas覺 gerektirmesi.
PC monit繹r羹nde g繹r羹nt羹 kalitesinin, kullan覺lan MPEG-2 kart覺n kalitesine bal覺 olmas覺.
Ekran kart覺 + MPEG-2 kart覺 konfig羹rasyonunun yan覺nda bir de add-on kart (3Dfx) varsa bu 羹癟羹n羹n g繹r羹nt羹y羹 (Windows ve DVD’de) bozabilmesi.
DVD SRC+ GL EKRAN KARTI
Avantajlar覺:
l MPEG-2 kart olmad覺覺 i癟in maliyetin d羹羹k olmas覺.
l G羹癟l羹 ekran kartlar覺n覺n g繹r羹nt羹 kalitesi de iyi olduundan, yeni
癟覺kan gelimi DVD oynat覺c覺 yaz覺l覺mlarda genelde iyi g繹r羹nt羹 kalitesi elde edilmesi.
Dezavantajlar覺:
Ekran kart覺n覺n ve PC’nin ilemci g羹c羹ne, kullan覺lan DVD oynat覺c覺 yaz覺l覺m覺na bal覺 olarak kare atlamalar覺.
Dolby Digital (AC-3) destei olmamas覺 (ileride SB Live! veya
Diamond Monster MX300 gibi ses kartlar覺 ile bu sorun giderilebilir).
DVD oynat覺c覺 yaz覺l覺m bulma sorunu (baz覺 ekran kartlar覺 ile birlikte geliyor, ama 癟oundan 癟覺km覺yor; 5-50 $ civar覺nda 羹cretlerle DVD oynat覺c覺 yaz覺l覺m al覺nmas覺 gerekiyor).
Sadece baz覺 yeni ekran kartlar覺nda TV 癟覺k覺覺 olmas覺. Baz覺 TV 癟覺k覺l覺 kartlarda da ayar iyi yap覺lmam覺sa TV g繹r羹nt羹lerinde bazen sorun yaanmas覺.
DVD yaz覺l覺m覺 羹reten XingTech (XinDVD), Cyberlink (PowerDVD), Zoran gibi firmalar覺n T羹rkiye temsilcilerinin
olmamas覺.
DVD Denemelerinden Notlar
Creative Encore 5x paketi ile gelen Dxr2 kart覺 S-video kablosu veya kompozit kablo ile TV’ye balay覺p denedik. TV’de 癟ok iyi sonu癟lar veriyor. Hatta monit繹rde PC-DVD yaz覺l覺m覺n覺n verdii soluk renkler asla TV ekran覺na yans覺mad覺. ok yak覺ndan seyrettiinizde TV’nin d羹羹k 癟繹z羹n羹rl羹羹nden kaynaklanan sat覺rlar belli oluyor ama, TV kanallar覺nda seyrettiiniz filmlerden 癟ok daha iyi sonu癟 verdii ortada. Fakat arkas覺ndaki S-video girii 繹zel. Birlikte gelen S-video kablosunun bir ucunda bu 繹zel yuvaya oturan 繹zel bir konnekt繹r, dierinde standart S-video konnekt繹r羹 var .Kablo 癟ok k覺sa (1.8 m), TV’yi PC kasas覺na 癟ok yaklat覺rman覺z gerekiyor. Piyasadan bir S-video kablosu alal覺m diyecek olsan覺z, b繹yle bir ucu standart, dier ucu 繹zel kablo bulamazs覺n覺z.
Asus’un TV 癟覺k覺l覺 kartlar覺 ile standart olarak 1.5 m’lik bir S-video kablosu geliyor. Baz覺 ekran kartlar覺ndan bu kablo 癟覺kmayabiliyor. Tabii TV 癟繹z羹m羹 i癟in piyasadan daha uzun bir S-video kablosu alabilirsiniz; hi癟 olmazsa Dxr2′dekinin aksine bu kartlar覺n Video-out konnekt繹rleri standart. TV 癟覺k覺l覺 kartlarda S-video’nun kompozit video’dan daha iyi g繹r羹nt羹 verdii s繹yleniyor; biz de bu sonuca vard覺k. TV 癟覺k覺l覺 kartlarda TV’ye yans覺t覺lan Windows ekran覺 癟ok bulan覺k g繹r羹n羹yor; baz覺 kartlarda bu g繹r羹nt羹y羹 almakta bile sorunlar 癟覺kabiliyor. TV 癟覺k覺覺, DVD veya VideoCD’ler d覺覺nda 繹nerilebilecek bir ey deil. TV 癟覺k覺覺 var diye ekran kart覺 al覺yorsan覺z bunu g繹zard覺 etmeyin. TV 癟覺k覺l覺 ekran kartlar覺nda TV’ye g繹r羹nt羹 aktarabilmeniz i癟in 癟繹z羹n羹rl羹羹n 800×600 olmas覺 art. Aksi halde g繹r羹nt羹 alamazs覺n覺z. Ayr覺ca g繹r羹nt羹 alabilmeniz i癟in varsa kart覺n G繹r羹nt羹 zellikleri diyalog kutusuna ekledii b繹lmelerden TV 癟覺k覺覺n覺 ve PAL ayar覺n覺 yapmal覺s覺n覺z. Bu ayarlar yoksa, Cardex 繹rneinde olduu gibi PC’nizi boot etmelisiniz .TV 癟覺k覺覺 alamama sorunlar覺n覺n b羹y羹k k覺sm覺 sistemdeki s羹r羹c羹 ve yaz覺l覺m karmaas覺ndan kaynaklan覺yor. D羹zg羹n kurulmu bir sistemde pek sorun yaayaca覺n覺z覺 sanm覺yoruz. DVD filmlerin 癟ou 16:9 format覺nda. Yani normal ekran (4:3) TV’lerde filmleri 羹stten ve alttan siyah eritlerle, dar olarak izleyeceksiniz. 16:9 format覺ndaki TV’ler ise (繹rnein Philips Matchline serisi) yeni yayg覺nla覺yor.
1- DVD’yi CD-ROMdan ay覺ran nedir?
DVD, 襤ngilizce Digital Versatile Disc s繹zc羹klerinin ba harflerinden elde edilen bir kisaltmadir. Bu s繹zc羹kleri T羹rk癟eye 癟ok y繹nl羹 kullan覺labilen dijital disk olarak terc羹me edebiliriz. G繹r羹n羹 olarak DVDyi CD’den, yani “Compact Disc”ten ay覺rmak imkans覺z gibidir. Ancak kay覺t kapasitesi olarak aralar覺nda d羹nya kadar fark ve CDnin veri kayd覺 yapan sadece bir bilgi tabakas覺 varken, DVDnin 羹zerine bilgi yaz覺labilen birden fazla boyutu vard覺r.
DVDnin kay覺t kapasitesi, 羹zerindeki bilgi tabakalar覺n覺n say覺s覺na bal覺 olarak deiir. DVD-5 4,7 Gigabyte veri kaydeden bir tabakaya sahiptir. DVD, y羹zey 羹zerinde iki tabakan覺n 羹st 羹ste oturmas覺ndan oluur. Bu da 8,5 Gigabytel覺k bir kapasite demektir.
DVD10, sayfa ba覺na veri tabakas覺nda 癟ift tarafl覺 veri ta覺y覺c覺d覺r. 9,4 Gigabytel覺k veri al覺r. DVD18de ise, y羹zey baina iki tabakada maksimum 17 Gigabyte eklenir; bu bir CDnin 26 kat覺 kadar veri miktar覺 demektir.
2- DVD nerelerde kullan覺l覺r?
DVD, film, bilgisayar verileri ve m羹zik i癟in kay覺t arac覺 olarak kullan覺l覺r. Ayr覺ca DVD video, al覺覺lm覺 VHS kasetlerinin yerini de almaya balad覺. DVD resim ve ses kalitesindeki m羹kemmellikle, doru teknik donan覺m覺yla evinizi sinema salonuna 癟eviriyor. Ayr覺ca yedi farkl覺 dilde altyaz覺, film kesitlerine dorudan eriim i癟in men羹ler, filmlerin oluumu i癟in arka plan bilgileri (making of) ve daha pek 癟ok farkl覺 繹zellie sahip.
Bilgisayar veri ta覺y覺c覺s覺 olarak DVD-ROM u ana kadar 癟ok yayg覺nlamad覺. Microsoftun Encarta Plus’覺 (75 dolar) gibi baz覺 ansiklopediler, oyunlar ve yine Microsoftun Works Suite 2001 (280 mark) gibi uygulamalar覺 DVD’nin b羹y羹k kay覺t kapasitesinden yararlan覺yor. Y羹ksek deerli m羹zik kay覺tlar覺 i癟in de DVD hen羹z 癟ok fazla kullan覺lm覺yor.
3- Dolby dijital ne demek?
Dolby Digital (veya AC-3 ve 5.1) g羹n羹m羹zde standart haline gelen DVD sinema filmlerindeki ses format覺d覺r. Dolby Digitalde sesin oluumunu birbirinden bagimsiz be ses kanali sagliyor. Yine buna uygun olarak evin d繹rt k繹esinde bulunan hoparl繹rler televizyon ekranina orta mesafede yerletiriliyor. Altinci bir kanal diaridan ses derinligi veriyor. Bunlarin nedeni, izleyiciyi d繹rt bir yandan kuatan seslerin olabildigince ger癟ek bir ses ortami oluturmasidir. Iyi bir dolby dijital sistem, filmdeki bir helikopterin odanin bir yanindan diger yanina ge癟tigi veya uzay gemisinin yani baimizda oldugu hissini vermeli.
4- DVDyi bilgisayarda 癟al覺t覺rmak i癟in neye ihtiya癟 var?
DVD’yi bilgisayarda oynatabilmek i癟in DVD s羹r羹c羹s羹ne (250 marktan bal覺yor) ihtiya癟 var. DVD-ROMun varl覺覺 yeterlidir. Sinema filmlerini de DVD 羹zerinden seyretmek i癟in PCnin en az 400 MHZ h覺zl覺 ilemciye ihtiyac覺 vard覺r. Pentium II, Celeron ve AMD K62 gerekir. Buna ek olarak Power DVD veya Cinemaster (40 marktan bal覺yor) gibi bir DVD oynatma program覺na da ihtiya癟 var.PCnin ilemcisi yavasa, fiyat artacaktir: Bu durumda DVD film verilerinin y羹ksek performans gerektiren ifre 癟繹zme iini 羹stlenen bir MPEG-2 decoder kartina (100 marktan balar) ihtiya癟 var. Eger sadece resim kalitesi y羹ksek bir film seyretmekle kalmak istemiyor, bilgisayarda 癟alian DVDnin sese keyif veren t羹m 繹zelliklerini de istiyorsan覺z, ses kart覺n覺z覺n (繹rnein Soundblaster覺n Live Player 5.1 modeli200 mark) Dolby Digital decoder 羹zerinden uygun bir hoparl繹r seti (200 marktan baliyor) ile desteklenmesi gerekir. (Bkz 3. soru)
5- Neden ek bir g羹癟lendiriciye ihtiyacim var?
DVDde en g羹zel g繹r羹nt羹 ve en g羹zel ses keyfini tatmak istiyorsan覺z televizyon ve DVD player yeterli olmaz. Bu durumda DVD 羹zerinden ge癟ilmesini salayan bir g羹癟lendiriciye veya “receiver”a (i癟ine radyo monte edilmi g羹癟lendirici) ihtiya癟 var. B繹yle bir cihaz DVDnin alt覺 ses kanal覺n覺 deerlendirir, sinyallerini g羹癟lendirir ve bunlar覺 hoparl繹re iletir. Technics veya Sony gibi 羹reticiler komple RCVli, alt覺 hoparl繹r ve DVD playerl覺 sistemleri 1500 marktan balayan fiyatlarla sat覺yorlar. B繹yle bir sistemi kendiniz oluturduunuzda 癟ok daha pahal覺ya mal edersiniz.
6- DVD filmlerinde neden 羹lke kodu var?
Her filmin DVDsi film sekt繹r羹n羹n kendi corafi pazar覺n覺 korumay覺 hedefledii bir 羹lke kodu ile (corafi kod da denir) tan覺mlan覺r. yle ya, yarat覺c覺 birileri Amerikada erken 癟覺kan ucuz DVDleri toparlay覺p kendi 羹lkesinde satmay覺 ak覺l edebilir. lke kodu sayesinde Amerikadan al覺nan bir DVD (羹lke kodu 1), T羹rk cihaz覺 羹zerinde (羹lke kodu 2) bloke edilmitir, 癟al覺maz. Ancak DVDnin ve oynatma cihaz覺n覺n 羹lke kodlar覺 birbiri ile ayn覺ysa g繹r羹nt羹 elde edilir.DVD playerlar genellikle sabit olarak bir 羹lke kodu i癟in programlanm覺t覺r. Eer T羹rkiyede Amerikadan gelen bir filmi g繹rmek istiyorsan覺z ya bir Amerikan DVD player覺 edinmelisiniz veya cihaz覺n覺z覺 “code-free” hale d繹n羹t羹rtmeniz gerekir. Yeni bir DVD s羹r羹c羹s羹nde 羹lke kodu maksimum 羹癟 defa deitirilebilir. Pek 癟ok eski cihazda (1999 sonuna kadar) 羹lke kodunu tamamen kapatmak m羹mk羹nd羹.
7- Ne zaman DVD yaz覺c覺 almal覺?
DVD yaz覺c覺 cihazlar覺 piyasada bulmak m羹mk羹n. Ancak u an i癟in bu tarz cihazlar覺 almak pek doru olmaz; hem fiyatlar覺 y羹ksek hem de 羹reticiler bu teknolojinin standard覺nda karar k覺lm覺 deiller. G羹n羹m羹zde d繹rt standart var: DVD-RAM, DVD-R, DVD-RW ve DVD+RW.
1000 Mark覺n alt覺nda sat覺lan DVD RAM s羹r羹c羹ler bir y羹ze 2,6 Gigabyte kaydediyor. Hen羹z piyasaya 癟覺kmam覺 olan DVD+RWlerde bunun 3 Gigabytea 癟覺kmas覺 bekleniyor. Her iki format da g羹n羹m羹z DVD playerlar ve s羹r羹c羹ler taraf覺ndan okunam覺yor. 4,7 Gigabyte覺 bir y羹zeye yazan DVD-R ve DVD-RW formatlar覺n覺n en az覺ndan 癟覺kacak yeni cihazlarla okunabilmesi bekleniyor.
8- DVDyi CD 羹zerine nas覺l 癟ekebilirim?
DVD i癟eriini haz覺rlayaca覺n覺z bir video CD 羹zerine yasal olarak kopyalayabilirsiniz. Ancak resim ve ses kalitesinde b羹y羹k bir oranda bozulmaya neden olmamal覺d覺r bu. Ayr覺ca film 70 dakikadan daha uzun olmamal覺d覺r. G羹venlik kopyas覺 oluturmak i癟in bir DVD player’a, birka癟 Gigabytel覺k bo yeri olan bir bilgisayara, TV Tuner kart覺na (100 marktan baliyor) ihtiya癟 var. DVD player, Tuner kartinin audio-video 癟ikiina takilir. Macrovision kopyalama korumasini devre dii birakmak i癟in bir video enhancer覺n覺 (bkz. soru 7) araya koymak gerekir.
Tuner kart覺n覺n kay覺t (veya capture) fonksiyonu olan DVDyi ayn覺 zamanda 癟al覺t覺r覺n. Tuner kart覺 kaydedilen video ve audio dosyalar覺n覺 AVI dosyas覺 olarak sabit diske atar. 70 dakikal覺k bir filmde yaz覺l覺m覺n her birini, b羹y羹kl羹羹 2 Gigabyte覺 ge癟meyen iki ile 羹癟 dosyay覺 AVI format覺 ile kaydeder. Bunun nedeni udur: Windows 95 ve Windows 98in baz覺 s羹r羹mlerinin daha b羹y羹k dosyalarla baa 癟覺kamamas覺. TV kart覺n覺z覺n yaz覺l覺m覺, verileri MPEG format覺nda da kaydedebiliyorsa b繹yle bir sorununuz olmayacakt覺r.
CD yaz覺c覺 ve yazma program覺 ile AVI dosyalar覺n覺 Video CD format覺nda CD 羹zerine yazabilirsiniz. Bu ilerde yeni biri olarak CD-R yerine CD-RW kullanman覺zda yarar var, 癟羹nk羹 CD-RW hemen hemen t羹m DVD playerlarda oynat覺labiliyor.
9- DVDleri kopyalamak m羹mk羹n m羹?
Her yasal veri taiyicisinda oldugu gibi, kanun DVDde de kiisel ihtiyaca y繹nelik g羹venlik kopyasi oluturmaya izin veriyor. Ancak bu kanunun uygulamasi nadiren m羹mk羹n oluyor. B繹ylece DVD filmlerinin dijital 1:1 kopyalari sadece yaygin kopyalama korumasina kari degil DVD yakma uygulamalarina kari da baarisiz kaliyor
10- DVD player覺 televizyona nas覺l balayabilirim?
DVD filmlerini oturma odan覺zda seyretmek istiyorsan覺z minimum donan覺m olarak bir televizyon ve bir DVD playera (400 marktan baliyor) ihtiyaciniz var. Her iki cihaz scart girii 羹zerinden scart kablosu ile baglanir. Bu kablolari televizyon satilan yerlerden temin etmek m羹mk羹n. Scart kablosu resim ve sesi e zamanli olarak
DVD Teknolojisi hakkinda daha detayli bilgi
DVD ilk 繹nceleri “Digital Video Disk” anlamina geliyordu. Bunun temel nedeni, ilk uygulamalarin video alaninda ortaya 癟ikmi olmasidir. Fakat bir s羹re sonra, veri saklama uygulamalarinin da 繹nemli oldugu anlailmi ve DVD “Digital Versatile Disk (ok-y繹nl羹 Sayisal Disk)” anlaminda kullanilmayabalanmitir.DVD’nin manyetik floppy s羹r羹c羹lerin yerini alabilmesi i癟in u koullarin yerine gelmesi gerekir: herkes tarafindan benimsenen bir standart, y羹ksek kapasite, d羹羹k maliyet, mevcut CD’ler ile aagi dogru uyumluluk; gelecekteki DVD’lerle yukari dogru uyumluluk, y羹ksek g羹venilirlik, 癟eitli diskformatlari i癟in tek bir s羹r羹c羹.
DVD teknolojik devriminin olabilmesi i癟in iki farkli konsorsiyum teknik bir 癟繹z羹m bulabilmek i癟in kollari sivamitir. Konsorsiyomlardan biri, baini Toshiba’nin 癟ektigi ve Time Warner gibi medya devlerinden oluurken, digeri Sony ve Philips’in liderligini 癟ektigi bir konsorsiyumdur. 1995 sonbaharinda, her iki konsorsiyum da gelecege y繹nelik sayisal video ve 癟oklu-ortam (multimedia) disk i癟in iki ; farkli 癟繹z羹mle ortaya 癟ikmilardir. Video kaset halinde yaanmi olan savain (Beta/VHS) benzerinin tekrar yaanilmasiyla zaman ve para kaybetmemek i癟in, her iki taraf g羹癟lerini birletirmeye karar vermilerdir. B繹ylece DVD i癟in her iki teknolojinin 羹st羹nl羹klerini birletiren ortak bir standart oluturma dogrultusunda karar almilardir. DVD’nin hem ROM (sadece okunabilir), hem de RAM (okunup/yazilabilir) uyarlamalari olacaktir.
Disk, standart ses CD’lerinde oldugu gibi 120 mm 癟apindadir. Fakat kullanilan lazer dalgaboyu daha kisadir (650 nm). Daha ince iin demeti sayesinde, disk 羹zerindeki 癟ok daha k羹癟羹k girintiler (癟ukurlar) okunabilmekte ve y羹zey 羹zerine bu girintilerden 癟ukurlardan) daha fazlasi yerletirebildiginden, DVD’de kapasite artii saglanabilmektedir. Tek y羹zl羹 tek katmanli DVD ROM’un kapasitesi 4.7 Gbyte’dir. Bu kapasite, 3400 adet bilgisayar floppy disketine edegerdir. Bu ise 4.7 Gbyte’lik bir DVD’nin 5 dakikalik bir film, 9 saatlik m羹zik veya 5000 tane 300 sayfalik romani saklayabilecegi anlamina gelir. Bir y羹z羹ndeki tek katmanda 2.6 Gbyte veri saklayabilmesi ile tekraryazilabilir DVD RAM, aliilagelmi CD ROM’a g繹re d繹rt defa daha fazla bilgi saklayabilir. Bilgi saklamak i癟in bir y羹z羹nde bir veya iki katman bulunmasina ve bir veya iki y羹z羹n羹n kaplanmi (coated) olmasina bagli olarak, DVD i癟in 癟eitli saklama kapasiteleri s繹zkonusudur. En son nesil y羹ksek performansli video DVD ROM 17 Gbyte’lik kapasiteye sahip olacaktir. Bu 羹r羹n 癟ift tarafli olup, iki katmandan oluur. Yeni standart ve gelitirilen “faz-degime” teknolojisi, kullanicilari tek bir disk y羹z羹 baina kapasitenin 2.6 Gbyte oldugu tekrar yazilabilir DVD RAM’a dogru yakinlatirmitir. Bu gelimenin tam da, 癟oklu-ortam (multimedia) 癟agi ile ayni zam.anda olumasi, iyi bir rastlantidir. 2000 yilina dogru, eski ve yeni stil CD s羹r羹c羹 pazarinin 60 milyona ulamasi beklenmektedir. Tahmin y羹r羹tenler DVD RAM pazarinin da hizla b羹y羹yecegini belirtmektedir. T羹keticiler a癟isindan yeni standardin en 繹nemli avantajlarindan biri, gelecegin DVD s羹r羹- c羹lerinin g羹n羹m羹z羹n ses (m羹zik) CD’lerini okuya- bilecek olmasidir. reticiler a癟isindan iyi olan ise, halen ellerinde bulunan alet/cihaz ve teknolojileri, yeni DVD’lerin 羹retiminde kullanalabilecek olmalaridir.
DVD’nin 癟alima ekli
Yayinlanan lazer iigi; lazer, optik yolun bir kismi, fotodiyot ve kuvvetlendiriciden oluan bir servo 癟evrim (d繹ng羹) tarafindan denetlenit. Y羹ksek kayit yogunluguna ulaabilmek i癟in gerekli olan darbe ekillerini hassas olarak 羹retebilmek i癟in, bir servo sistemi kullanilmasinin en etkin yol oldugu sonucuna varilmitir. Okuma modundaki d羹羹k lazer g羹c羹 de denetleyici tarafindan ayarlanir. Bir diger fotodiyot ve okuma kuvvetlendiricisinden oluan okuma yolu, uygulama emasinda g繹sterilmemitir.
Faz-degime ilkesi, “Germanium Antimony Tellurium” katmanlarinin karakteristiklerinden yararlanir.Sicaklik, katmanin duruinunu ekilsiz (amorphous) durumdan tek bir kristal durumuna dogru degitirmektedir. Bu s羹re癟 i癟in gerekli 癟eitli sicakliklar degien iddetteki lazer iik tarafindan yaratilir. Malzemenin fazinin degimesi ile, okuma modunda optik tabakanin lazer iigi ge癟irme derecesi (transparency) de degiir. Eger ince “Germanium Antimony Tellurium” tabakasinin arkasina yansitmali bir y羹zey yerletirilecek olursa, veri d羹羹k iddetli iik kullanilarak okunurken, y羹ksek enerjili, lazer iigi kullanilarak dogrudan yazilabilir. Burada anlatilan y繹ntemin “Magneto-Optical (MO)” ilkesine g繹re 繹nemli bir 羹st羹nl羹g羹, MO tekniginde diske yazmadan 繹nce zaman alici manyetik siImenin gerekli olmasidir. Yeni teknolojide mod羹lasyon ilemi, 癟ok y羹ksek bir yazma yogunlugu ile karakterize edilmektedir. Veri, darbe genilik mod羹lasyonu ile yazilir. Bu ilemde belirli sayida “sifir” dan sonra gelen “bir” eklinde bir kodlama yapilir. Bu tarz bir ilem, tek bir veri bit’i baina 0.25 mikrometrelik bir yogunluk oluturur ki bu, veri bit’inin lazer iigin dalgaboyunun yarisi kadar bir uzunluga sahip oldugu anlamina gelir.
oklu-ortam ve bilgisayar uygulamalarinda g羹venilirlik ve veri g羹venligi, yaamsal 繹neme sahiptir. S羹r羹c羹 veriyi okurken, yazarken ve silerken lazer iigin kontrol edilmesi, 癟ok 繹nemlidir. U8600B, Temic tarafindan bu ii ger癟eklemek i癟in gelitirilmi, lazer g羹c羹n羹 referans darbe y羹ksekligi vedarbe geniligi 羹rete癟lerine bagli olarak denetleyen son derece geni bantli bir servo kuwetlendirici yongadir. Bunun diinda yonga ayrica, 繹nemli denetim ve g繹zetim ilevlerini ger癟ekler.
U8600B yongasi 羹zerinde, genibantli servo kuvvetlendirici, RF mod羹lat繹r darbe genilik 羹retici, sayisal seri-yol aray羹z羹 ve denetim birimi ilevleri t羹mletirilmitir. Genibantli servo kuvvetlendirici U8600B’nin en 繹nemli blogudur. 100 Mhz’lik bantgeniligine sahip olan U8600B, 110 dB’ ye ulaan DC akim kuwetlendirme orani ve maksimum 200 mA lazer akimi ile, lazer diyodunu dogrudan dogruya s羹rer. Akim darbesi, son derece kisa y羹kselme ve inme (rise 8z fall) s羹relerine sahiptir. Servo kuwetlendirici optik disk sisteminin lazer diyodunu, I ref. referans akimina g繹re s羹rer. Geribesleme 癟evrimi (d繹ng羹s羹), optik yol ve asil lazer g羹c羹n羹 g繹zleyen fotodiyod tarafindan kapatilir. Okuma modu sirasindaki zayif mod羹lasyon nedeniyle oluan lazer-modu si癟rama (hopping) g羹r羹lt羹s羹n羹 azaltmak 羹zere, yonga 羹zerine bir Radyo Frekans Mod羹lat繹r羹 (Radio Frequency Modulator=RFM ) t羹mletirilmitir. RFM; gerilim kontroll羹 bir osilat繹r ve bir lazer s羹r羹c羹 katindan oluur.
Okuma, silme ve yazma ilevlerini ger癟ekletiren 羹癟 lazer diyod i癟in gerekli 癟eitli g羹癟 seviyeleri yonga 羹zerinde yer alan 4-bit’lik 癟繹z羹mlemeye (resolution) sahip D/A 癟eviriciler tarafindan saglanir.
癟 telden oluan bir yol yardimiyla, g羹癟 ve darbe genilik parametreleri sayisal olarak denetlenebilir. Lazer’in zarar g繹rmesini ve sonu癟da veri kaybini 繹nlemek 羹zere, yonga 羹zerinde ek g繹zetim ve emniyet ilevleri mevcuttur.
5 V ile beslenen U8600B yongasi, l6Mbps’e kadar veri hizlarini destekler ve 44-u癟lu SSO (shrinked small-outline) kilifta elde edilebilir.